گردویی به نام مغز

اخیرا» ایمیل علمی طنزی به دستم رسید که ادعا می‌کرد محققان دریافته اند مرکز عشق در انسان، چهار منطقه بسیار کوچک از مغز اوست، نه قلبش. و با این حساب نتیجه گرفته بود کسانی که به جای عبارت «دل بردن» از ترکیب «مخ زدن» استفاده می کردند، یک چیزی می دانسته اند و کارشان درست بوده است. بعد هم با همین تعریف دست به اصلاح چند واژه‌ی‌ فارسی زده بود مثل استفاده‌ از لقب «مخبر الدوله» به جای «دون ژوان»، استفاده از ترکیب «مخش را کار گرفته» برای کسانی که مشغول دلبری هستند، استفاده از صفت «مختار» بجای «عشق، چشمش را کور کرده» و غیره!

با نگاه به جنبه‌ی طنز چنین یافته‌ای، فکر کردم چه حقایق دیگری درباره‌ی مغز وجود دارد که با نگاه عامیانه‌ می‌تواند جالب باشد. در جستجو برای حقایق احیانا» سرگرم کننده (!) درباره‌ی مغز به این جا برخوردم که بعضی از موارد آن‌را ذکر می‌کنم:

• وزن مغز يک انسان عادی حدود 1300 تا 1400 گرم است، به اندازه‌ی يک بسته شکر. درواقع وزن پوست‌ در حدود دو برابر مغز است.
• مغز حدود 2٪ وزن بدن را تشکيل مي‌دهد و حدود 140 ميلي‌متر پهنا و 167 ميلی‌متر درازا و 93 ميلی‌متر ارتفاع دارد. 60٪ مغز را ماده‌ی سفيد و 40٪ آن‌را ماده‌ی خاکستری تشکيل می‌دهد.
• مغز حدود20٪ کل اکسيژنی را که در بدن پمپاژ می‌شود استفاده می‌کند و در هردقيقه حدود 750 ميلی‌ليتر خون درون مغز پمپاژ می‌گردد. حدود 75٪ مغز از آب تشکيل شده است.
• مغز شما حدود 100 بيليون نرون دارد! اين رقم حدود 166 برابر تعداد افراد روی این سياره است، شمارش کل نرون‌ها 171 سال طول می‌کشد. انتقال اطلاعات با سرعت‌هاي مختلف و از طريق نرون‌های مختلف صورت می‌گيرد.
• تعداد افکار و ايده‌هايی که مغز قادر است داشته‌باشد بيش از تعداد اتم‌های شناخته شده در دنيا است.
• تمام فرآيند فکر کردن توسط الکتريسيته و مواد شيميايی انجام می‌شود.
• وقتی متولد شديد، مغزتان حدود 350 تا 400 گرم وزن داشته است و شما تقريبا از تمام سلول‌های مغزی‌‌ای که قراربود در طول حيات لازم داشته‌باشيد، در بدو تولد برخوردار بوده‌ايد. درواقع، مغز «شما هنگام تولد»، بيش از هر اندام ديگری، شبيه به مغز «شما در سنين بزرگسالی» بوده است. و … مغزتان در سن 18 سالگی از رشد باز ايستاده است.
• و جالبتر اینکه خود اندام مغز قادر به احساس درد نيست.

بیایید با هم نتیجه‌ای بگیریم. ما در بدو تولد صاحب اندامی می‌شویم با وزنی اندازه‌ی یک بسته شکر و ظاهری کاملا» رشدیافته که تنها چند درصد اکسیژن بدن را مصرف می‌کند و بیش از تعداد افراد روی کره‌ی زمین نرون برای انتقال اطلاعات دارد و قادر است بیش از تعداد اتم‌های شناخته شده ایده پروش دهد و هیچگاه قادر به احساس درد نیست… چنین ثروتی به رایگان، در بدو تولد… خودم را عرض می‌کنم، آیا وقتش نرسیده این ثروت بالقوه را به حالت بالفعل دربیاورم؟